مجله انکولوژی

جهت پانسیون سگ و گربه با ما تماس بگیرید۰۹۳۸۹۲۷۱۶۱۱

نحوه تفسیر ازمایش ادرار قسمت1

آزمایش کامل ادرار UA آزمایش ساده ومهم و گاهی وسیله ای کلیدی برای تشخیص بیماری های کلیوی و اورولوژیک می باشد. این آزمایش شامل بررسی فیزیکی، شیمیایی و میکروسکوپی می باشد. گاهی همین آزمایش ساده و راحت اطلاعات بسیار مهم و الزامی برای تشخیص بیماران را فراهم می آورد. در تمام بیماران اورولوژی و نفرولوژی U/A الزامی است. با این حال این آزمایش چنانچه به درستی تفسیر نشود ، می تواند باعث گمراهی پزشک شود.

 

روش جمع آوری نمونه ادرار

در مردان یک نمونه وسط ادرار (Mid-stream) گرفته می شود که بایستی در افراد ختنه نشده، پرپوس قبل از نمونه گیری عقب کشیده شده و گلانز با یک محلول آنتی سپتیک تمییز شده و با ظرف دهانه گشاد از وسط ادرار نمونه تهیه شود. این روش مانع آلودگی ادرار با میکروارگانیسم های پوست و مجرا می گردد.

در موارد عفونت ادراری مزمن از روش چهار ظرفی استفاده می گردد که ظرف اول (VB1) حاوی ۱۰ میلی لیتر اول ادرار، ظرف دوم (VB2) حاوی نمونه وسط ادرار، ظرف سوم(EPS) حاوی ترشحات پروستات پس از ماساژ و ظرف چهارم (VB3) حاوی ادرار پس از ماساژ پروستات هستند.این نمونه ها به ترتیب (VB1) فلور مجرا، (VB2) فلور مثانه ، (EPS) و(VB3) فلور پروستات را نشان می دهند.

در خانم ها گرفتن نمونه وسط ادرار مشکل تر است . خانم ها بایستی ولو را با محلول آنتی سپتیک تمییز کرده و در حالی که لابیا ها را از هم جدا کرده اند نمونه وسط ادرار را در ظرف بریزند. با این حال اگر شک به عفونت ادراری است، این نمونه صحت کافی برای قضاوت ندارد و بایستی از نمونه حاصل از کاتتریزاسیون مثانه استفاده نمود.

در نوزادان و کودکانی که هنوز قادر به دستشویی رفتن نیستند، یک روش معمول چسباندن یک کیسه ی مخصوص به ناحیه ی تناسلی است. در حالی که این نمونه شدیدا آلوده بوده و بخصوص برای کشت و قضاوت بی ارزش است.

بهترین روش نمونه گیری استریل در این موارد آسپراسیون سوپرا پوبیک می باشد. دراین روش ناحیه ی سوپرا پوبیک، ۲ ـ۱ سانتی متر بالای استخوان پوبیس، پس از شستشو با محلول آنتی سپتیک با یک سرنگ با سوزن ظریف به طور عمودی وارد مثانه شده و نمونه تهیه می گردد. در کشت ادرار به این روش نمونه گیری هر تعداد میکروارگانیسم گرم منفی عفونت در نظر گرفته می شود.

تمام نمونه ها بایستی در عرض یک ساعت آزمایش شوند. اگر این کار امکان پذیر نباشد، باید، در درجه ی حرارت ۵ درجه سانتی گراد در یخچال نگهداری شوند. باقی ماندن ادرار در درجه ی حرارت اتاق منجر به رشد باکتری، تغییر (PH)، تخریب کست های RBC و WBC می شود.

آزمایش کامل ادرار توسط (dipsticks) و میکروسکوپی انجام می شود، خصوصیات فیزیکی ادرار نیز ذکر می گردد.

در این قسمت خلاصه ای از این موارد ذکر میگردد.

الف)خصوصیات فیزیکی

۱-      رنگ ادرار ـ ادرار طبیعی به رنگ زرد کم رنگ (pale yellow) است که به علت پیگمان یوروکروم(urochrom) می باشد. دلایل تغییر رنگ ادرار عبارت اند از: میزان غلظت ادرار، خوراکی ها ، دارو ها، تولیدات متابولیسم بدن، عفونت ادراری.

در صورت تغییر رنگ ادرار باید، تمام این موارد بررسی شوند.

سندروم کهنه ی قرمز(red diaper syndrome)به علت باکتری سراشیا مارسسنس می باشد که باعث نگرانی مادران می گردد.

۲-توربیدیتی (شفافیت) ـ ادرار تازه شفاف است و شایع ترین علت کدری آن فسفاتوری است. در موارد کریستال فسفات اضافی در ادرار قلیایی شروع به رسوب می کنند، معمولا متناوب هستند و پس از مصرف غذا یا مقادیر زیاد شیر رخ می دهد. بیمار بی علامت بوده و چنانچه ادرار با اسید استیک (سرکه) اسیدی شود، شفاف خواهد شد. از طرف دیگر در آزمایش میکروسکوپی کریستال های فسفات آمورف دیده خواهد شد.

علت دیگر کدری ادرار پیوری است که حضور تعداد زیاد WBC در ادرار و بوی تند و زننده باعث افتراق آن از سایر علل خواهد شد.

از علل نادر کدری ادرار کایلوری است که ناشی از ارتباط غیر طبیعی سیستم لنفاوی و ادراری  میباشد.

۳-وزن مخصوص ادرار ـ با(dipsticks) یا با وسیله ی اپتیک خاصی انجام می گردد. محدوده ی آن از۰۰۱/۱تا۰۳۵/۱ می باشد. وزن مخصوص ادرار معمولا نشان گر وضعیت هیدریشن بیمار است؛ ولی، می تواتند، ناشی از عمل کرد غیر طبیعی کلیه نیز باشد. وزن مخصوص طبیعی بین ۰۰۸/۱ تا ۰۲۰/۱ است، اگر، زیر ۰۰۸/۱ باشد، رقیق است و اگر بالای ۰۲۰/۱ باشد غلیظ می باشد. اگر در چند آزمایش متوالی ۰۱۰/۱ باشد، تشخیص CRF  یا ARF مطرح است.

علل کاهش وزن مخصوص ادرار

i.مصرف مایعات زیاد

ii.مصرف دارو های مدر

iii.دیابت بی مزه

iv.کاهش توانائی کلیه درتغلیظ ادرار

علل افزایش وزن مخصوص ادرار

i)کاهش مصرف مایعات

ii)دیابت شیرین

iii)دهیدریشن به علت تب ، تعریق،استفراغ،اسهال

iv)ترشح نابجایADH

v)تزریق مواد کنتراست ( پس از IVP میتواند تا ۰۳۵/۱ برسد)

علت اسمولاریته ادرار، مواد محلول آن اس


تفسیر ازمایش کامل خون compelet blood cell count

گلبول های قرمز و سفید خون

 

آزمایش کامل خون، همان آزمایش معروفی است که تعداد سلول‌های اصلی خون طی آن اندازه‌گیری می‌شود. 

آزمایش خون یا CBC یا complete blood count به معنای «شمارش کامل خون» ، یکی از ابتدایی‌ترین و در عین حال اصلی‌ترین آزمایشاتی است که می‌تواند زمینه تشخیص بسیاری از بیماری‌ها را فراهم آورد و از همه مهم تر، بیانگر شرایط کلی و حیاتی بدن است. 

برای آشنایی بیشتر با اجزای این آزمایش و فهمیدن اینکه معنی آن چند حرف انگلیسی مثل RBC یا HCT با اعدادی که روبه‌رویشان نوشته می‌شود چیست، می‌توانید مطالب زیر را دنبال کنید.

 

RBC یا(Red blood cell ) 

 

RBC مخفف سلول‌ قرمز خون است. این سلول‌های قرمز خون یا همان گلبول‌های قرمز، در واقع اصلی‌ترین قسمت خون و عامل رنگ قرمز آن هستند. خود این رنگ قرمز به دلیل وجود ماده‌ای به نام هموگلوبین است که به گلبول‌ قرمز کمک می‌کند تا اصلی‌ترین وظیفه خود یعنی حمل و نقل اکسیژن و دی‌اکسیدکربن را انجام دهد. 

به طور خلاصه، گلبول‌های قرمز، اکسیژن را از ریه به بقیه سلول‌های بدن حمل می کنند.

مقادیر طبیعی : بین 4/7 تا 6/1 میلیون در هر میکرو لیتر خون است. این عدد برای خانم‌ها مقداری کمتر و در کودکان مقداری بیشتر است.

 

چه چیزهایی باعث کاهش RBC می‌شود؟

 

خون‌ریزی‌های دستگاه گوارش مثل خونریزی معده یا روده، خون‌ریزی‌‌ از محل زخم، سوءتغذیه، کمبود آهن یا کمبود ویتامین B12 ، شکستن سلول‌های خونی یا همولیز آنها در اثر بعضی بیماری‌های خاص مثل فاویسم، بعضی مشکلات ژنتیکی مثل گلبول‌های قرمز داسی شکل ، مشکلات مغز استخوان ، بیماری های کلیوی ، بیماری‌های مزمن، تومورهای سرطانی و بیماری‌های روماتویید (التهاب مفاصل). 

 

چه چیزهایی باعث افزایش RBC می‌شود؟

 

مقدار بالای گلبول قرمز می‌تواند نشان‌دهنده ظرفیت‌ بالای حمل اکسیژن باشد. در بعضی از ورزشکاران و همچنین هنگام زندگی در ارتفاعات به خاطر کمبود اکسیژن هوا ، RBC افزایش می یابد. 

بیماری‌های ریوی یا کلا هر نوع بیماری‌ که هیپوکسی مزمن (کمبود اکسیژن طولانی مدت در بدن) ایجاد می‌کند، مثل بیماری‌ قلبی مادرزادی ، باعث تولید بیشتر RBC می‌شوند.

 

نکته:

- به طور طبیعی، گلبول قرمز بعد از تولید در مغز استخوان، 120 روز در خون زندگی می‌کند و در آخر عمر خود خرد می‌شود و به عناصر سازنده‌اش تبدیل می‌شود.

- مقدار RBC در طی بارداری به طور طبیعی کمی کمتر نشان داده می‌شود، چون حجم قسمت مایع خون افزایش پیدا می کند. 

- عدد RBC در واقع مقدار دقیق گلبول‌های قرمز در 1میلی‌لیتر خون است.

- بسته به آزمایشگاه و نوع کیت مورد استفاده، ممکن است مقیاس شمارش این سلول فرق کند.

- خوردن داروهایی مثل کلرامفنیکل هم باعث کاهش RBC می‌شود.

 

WBC یا (white blood cell )

 

این سه حرف مخفف «سلول‌های سفید خون» یا گلبول‌های سفید هستند. اندازه‌گیری مقدار گلبول‌های سفید خون، یکی از روش‌های اصلی برای تعیین وجود عفونت در بدن است، چون این سلول‌ها که جزو سیستم دفاعی بدن هستند، در بیماری‌های عفونی و غیرعفونی واکنش‌های مختلفی از خود نشان می‌دهند.

شمارش WBCها دو جزء دارد: یکی مقدار کلی گلبول‌های سفید در یک میلی‌لیتر خون و دوم شمارش جزء به جزء این سلول‌ها، چون گلبول‌ های سفید خون، پنج نوع مختلف دارند که کم و زیاد شدن هر کدام از این انواع، معنی خاص خود را خواهد داشت(تصویر پایین).

کلمه «diff» که در جلوی CBC نوشته می‌شود، درخواست برای شمارش همین انواع مختلف گلبول‌سفید است.

مقادیر طبیعی : در بزرگسالان و بچه‌های بالاتر از 2 سال مقدار گلبول‌سفید بین 5 تا 10 هزار در هر میلی‌لیتر خون طبیعی است.

محدوده خطر: WBC کمتر از 2500 و بیشتر از 30000 نشان‌دهنده بیماری‌هایی هستند که می‌توانند گاهی خطرناک باشند.

 

چه چیزهایی باعث کاهش WBC می‌شود؟

لکوپنی یا کاهش گلبول‌سفید به مقادیر کمتر از 4 هزار گفته می‌شود که معمولا در اثر نارسایی مغز استخوان، مسمومیت دارویی ، عفونت بسیار زیاد، سوءتغذیه، بیماری‌های خودایمنی و ایدز به وجود می‌آید. در بسیاری از انواع نارسایی‌های مغز استخوان، مثلا بعد از شیمی‌درمانی،‌ رادیوتراپی و ... هم این مقدار کاهش می‌‌یابد.

 

چه چیزهایی باعث افزایش WBC می‌شود؟

افزایش گلبول‌سفید، لکوسیتوز نام دارد و به مقادیر بالاتر از 10هزار گفته می‌شود که به طور معمول نشان‌دهنده عفونت، التهاب، تخریب بافت بدن، لوسمی یا سرطان خون است. 

ضربه و جراحت، استرس و تب هم مقدار WBC را افزایش می‌دهد.

نکته: 

- عمل اصلی گلبو‌ل‌سفید مبارزه با عفونت و حذف عوامل خارجی و مزاحم از بدن است و در مواقع آلرژ‌ی‌ها هم این سلول‌ها مسئول بروز واکنش هستند.

- تغییر هر کدام از انواع WBC معنی خاص خود را دارد و ممکن است نشان‌دهنده عفونت با میکروب

(مثل باکتری یا ویروس) و یا حتی استرس باشد.


پیرامون هاپتن...

هاپتن.

 

هر مولکول کوچکی که به دلیل کوچکی ابعادش، اصطلاحاً در داخل پاراتوپ یک آنتی‌بادی گم شود یا لااقل نتواند در بین دو مولکول آنتی‌‌بادی پل بزند، هاپتن نام دارد. این یکی از تعاریف هاپتن است. حالا می‌توانید چند هاپتن را نام ببرید که در آزمایشگاه با آنها سروکار داریم؟

 

- DNP یا دی‌نیتروفنل.

 

- هاپتنی را اسم ببرید که به طور روزمره در آزمایشگاه‌ها با آن سروکار داشته باشیم.

 

- خود شما مثال بزنید.

 

- مرفین یک هاپتن است. کدئین هم همینطور. اینها از نظر ساختمانی آنقدر کوچکند که به تنهایی قادر نیستند سیستم ایمنی را برای تولید آنتی‌‌بادی تحریک کنند اما اگر آنتی‌‌بادی ضد آنها را به طریقی تولید کنیم، می‌توانند با آن آنتی‌بادی وارد واکنش شوند ولی این واکنش فقط در حد اتصال به یکی از بازوهای آنتی‌‌بادی است و همچنان که گفتم قادر نیستند بین دو آنتی‌‌بادی مجاور هم، پل بزنند.

 

- توضیحات شما چه ارتباطی به بحث اخیر ما داشت؟ من ارتباط موضوعی آن را فراموش کردم. ببخشید.

 

- می‌خواستم بگویم که اگر قرار باشد در آزمایشگاه به کمک روش‌های لاتکس یک هاپتن را اندازه‌بگیرند، روش‌های آگلوتیناسیون مستقیم به کار نمی‌آیند چون آنالیت‌های کوچک قابل ''ساندویچی شدن'' نیستند ولی ...

 

- ... ولی با روش آگلوتیناسیون غیرمستقیم یا دو مرحله‌ای می‌توان آنها را سنجید.

 

- درست است ... و اگر روش آگلوتیناسیون غیرمستقیم برای هاپتن در دسترس نبود، چاره کار استفاده از تست‌های نواری یا ایمونوکروماتوگرافی است!

 

- عجب! یعنی تست‌های نواری اینجا هم به کار می‌آیند؟

 

- بلی. اینجا هم به کار می‌آیند.

 

- پس به همین دلیل است که تست‌های نواری علیرغم ممنوعیت کاربردشان، اجازه مصرف در آزمایشگاه‌های تشخیص اعتیاد و تست مرفین را دارند.

 

- شاید اینطور باشد. ولی دلایل دیگری هم دارد. مثل سهولت کاربرد؛ زمان جوابدهی کوتاه و قیمت مناسب.

 

- آقای دکتر محمدی؛ با این همه تعریف و تمجیدهایی که شما از تست‌های نواری می‌کنید، ما شک می‌کنیم که شاید از واردکنندگان این کیت‌ها باشید یا ...

 

- ... یا با یکی از شرکت‌های پخش شریک هستم و از طریق مجله شما تبلیغ می‌کنم!

 

-نخیر. منظورم این است که آدم شک می‌کند با این همه خوبی‌های تست‌های نواری، چرا استفاده از آنها ممنوع است؟ تستی که برخلاف روش‌های آگلوتیناسیون، نه تنها پروزون و پست‌زون ندارد، بلکه برای سنجش هاپتن‌ها نیز مناسب است چرا مورد استفاده قرار نگیرد؟ در حالی که کاربرد کیت‌های آگلوتیناسیون آزاد است و مجاز است ولی جواب اشتباه هم دارند. واقعاً چه توضیحی برای آن وجود دارد؟

 

- چون ما قبلاً‌ در این مورد صحبت کرده‌ایم اجازه بدهید رشته بحث پاره نشود و من چند مطلب را قبل از آن که فراموش شوند عرض کنم.

 

اولاً هاپتن‌های مورد سنجش در آزمایشگاه‌ها بیش از آن چند عددی که در حد تست مرفین و در آزمایشگاه تشخیص عدم اعتیاد دیده می‌شود، وجود دارند. اصولاً هورمون‌های کوچکی که مشتق از کلسترول هستند، همگی هاپتن محسوب می‌شوند مثل تستوسترون و پروژسترون و کورتیزول و آلدوسترون و استروژن‌ها اعم از استریول و استرادیول و غیره. حتی ویتامین D3 نیز یک هاپتن محسوب می‌شود.

 

- پس نتیجه می‌گیریم که همه اینها را می‌توان به راحتی با تست‌های راپید نواری ...

 

- منظورم این نبود. مثال‌های دیگری هم وجود دارد. مثلاً هورمون‌های مشتق از اسید‌آمینه‌ها نیز به دلیل کوچکی ابعادشان، هاپتن محسوب می‌شوند و بالفرض می‌توانیم از T3 و T4 نام ببریم.


انتی ژن چیست؟

 

آنتی‌ژن ماده‌ای است که توانایی تحریک دستگاه ایمنی بدن جانور را دارد و اختصاصا با آنتی‌کورهای تولید شده توسط دستگاه ایمنی واکنش می‌دهد. ماهیت شیمیایی آنتی ژن میتواند پروتئین ، پلی ساکارید ، لیپید و حتی اسید نوکلئیک باشد.

 

مقدمه

سالها قبل از کشف میکرو ارگانیسمها معلوم شده بود که یکبار ابتلا به بیماری نظیر آبله فرد بهبود یافته را اختصاصا در برابر آن بیماری ایمن می‌سازد. در قرن 19 لوئی پاستور رابرت کوخ کوششی جهت بررسی امکان ایمن سازی انسان با میکروبهای سیاه زخم ، هاری و سایر بیماریها به عمل آوردند. آنها دریافتند که ایجاد ایمنی در صورتی امکان دارد که این قبیل میکروبها طوری تغییر داده شوند که قدرت بیماریزایی خود را از دست داده یا کشته شوند. در این پژوهشها مولکولهایی که در چنین واکنشهایی تمایل به یکدیگر دارند مشخص می‌شود. ایمنی طبیعی موروثی بوده و مستقل از برخورد قبلی با آنتی ژنها است.

 

 

 

 

 

ایمنی اکتسابی به تولید یا کسب آنتی کور یا سلولهای ایمنی اختصاص یافته بستگی داشته و از اینرو اختصاصی می‌باشد. آنتی کور پروتئینی است که بدن در پاسخ به وجود یک آنتی ژن تولید کرده و این ماده اختصاصا می‌تواند با همان آنتی‌کور ترکیب شود. ویژگی یک مولکول آنتی ژن یا آنتی کور با اندازه و شکل شاخص آنتی ژن و محل واکنش‌گر آنتی کور مربوطه تعیین می‌گردد. زیرا بایستی بین آن دو تناسب فیزیکی تکمیلی دقیقی وجود داشته باشد. هر ماده بیگانه‌ای قادر به ایجاد پاسخ ایمنی نیست. 

ساختمان آنتی ژن

اغلب آنتی ژنها مولکولهای درشتی هستند. از لحاظ ترکیب شیمیایی آنتی ژنها ممکن است پروتئین ، پلی ساکارید ، چربیها و حتی اسید نوکلئیک هم باشند. یکی دیگر از صفات اختصاصی آنتی ژنها بیگانه بودن آنها نسبت به بدن میزبان است.در غیر این صورت یک فرد می‌توانست از نظر ایمنی نسبت به مواد بدن خود واکنش نشان داده و در نتیجه آسیبهای بافتی پدید آید. در شرایط غیر طبیعی این چنین پیش آمدی رخ می‌دهد و بیماریهایی به نام بیماریهای خود ایمنی ایجاد می‌شود. گرچه موادی که وزن مولکولی کوچک دارند خود غالبا آنتی ژنیک نیستند ولی می‌توانند به عنوان هاپتن عمل کنند.

 

 

 

 

 

هاپتن ماده‌ای است که قادر است با آنتی‌کور واکنش نشان دهد ولی نمی‌تواند محرک تولید آنتی‌کور واقع شود. بنابراین یک هاپتن ممکن است یک شاخص آنتی ژنی یا بخشی از آن باشد.به عنوان مثال پنی‌سیلین ماده‌ای با وزن مولکولی کم است که به تنهایی خاصیت آنتی ژنی ندارد ولی در بدن مواد حاصل از تجزیه آن به صورت هاپتن عمل کرده و می‌تواند با پروتئینهای درشت مولکول بدن ترکیب یافته و کمپکسهای ناقل هاپتن با خاصیت آنتی ژنی ایجاد نماید. توانایی بسیاری از مولکولهای کوچک در ایجاد خاصیت هاپتن احتمال واکنشهای ایمنی را که علیه مواد بیگانه ایجاد می‌گردد فوق‌العاده افزایش می‌دهد. 

تحمل پذیری ایمنی

فاکتورهای متعددی از جمله سازمان ژنتیکی در تعیین واکنش میزبان نسبت به آنتی ژن خاص دخالت دارد. عدم توانایی ایجاد پاسخ ایمنی نسبت به آنتی ژن قوی را تحمل پذیری ایمنی نامند. تشخیص بافت خودی و در نتیجه عدم واکنش ایمنی نسبت به ماده خودی شکلی از تحمل پذیری است. مکانیسمهای کنترل پیچیده‌ای در این پدیده عمل می‌کنند که در حال حاضر فقط تعداد معدودی از آنها شناخته شده است. 

مکانیسم عمل آنتی ژنها

هنگامی که آنتی ژن بیگانه وارد بدن می‌شود به سرعت از راه بافت لنفاوی در خون نفوذ کرده و سرانجام بوسیله ماکروفاژها از گردش خون خارج می‌گردد. در درون ماکروفاژها انواع مولکولهای درشت و ذرات بلعیده شده به کمک آنزیمها به مولکولهای آنتی ژنیک کوچک تبدیل می‌شوند. این مولکولها خود را به سلولهای سازنده آنتی‌کور می‌رسانند ماکروفاژها خود قدرت تولید آنتی‌کور را ندارند ولی غالبا در پاسخهای آنتی کوری نقشی به عهده دارند زیرا آنها آنتی ژنها را آماده کرده و آنگاه آنها رابه لنفوسیتهای واکنش‌گر معرفی می‌کنند. آنتی کورهای تولید شده وارد جریان خون شده و واکنشهای دستگاه ایمنی را بکار می‌اندازند. 

 

 

 

 

واکنش آگلوتینه شدن

از لحاظ اصول واکنش آگلوتینه شدن به واکنش راسب شدن شباهت دارد. ولی در واکنش آگلوتینه شدن آنتی ژن به جای محلول بودن به صورت ذره‌ای است لذا توده‌های بزرگتری از ترکیب آنتی ژن-آنتی‌کور پیدا می‌شود. آگلوتینه شدن و راسب شدن در بدن به زدودن آنتی ژن از خون کمک می‌کند. زیرا مواد آگلوتینه شده یا کمپلکسهای درشت آنتی ژن - آنتی کور نسبت به ذرات تک تک آنتی ژن یا مولکولهای آن سریعتر و بهتر بوسیله فاگوسیتها گرفته می‌شوند. 

مباحث مرتبط با عنوان

ایمنی شناسی

بافت خون

پادتن

دستگاه ایمنی بدن

دستگاه لنفاوی

گویچه‌های سفید خون

نوتروفیل

ماکروفاژ


 

سرطان اصطلاحی برای اطلاق به گروهی از بیماری‌ها است که در آن سلول‌های غیرطبیعی بدون کنترل تقسیم می‌شوند و می‌توانند به سایر بافت‌ها تهاجم کنند.

سلول‌های سرطانی همچنین می‌توانند از طریق خون و دستگاه لنفاوی به سایر نقاط بدن گسترش پیدا کنند.

 

سرطان یک بیماری منفرد نیست، بلکه بسیاری از بیماری‌ها را شامل می‌شود. بیش از 100 نوع متفاوت سرطان وجود دارد. رده‌های اصلی سرطان‌ها بر حسب نوع سلولی اینها هستند:

 

کارسینوم:

این نوع سرطان در پوست یا در بافت‌هایی آغاز می‌شود که سطوح اندام‌های داخلی را می‌پوشانند.

 

سارکوم:

سرطانی است که در استخوان، غضروف، چربی، عضله، عروق خونی، یا سایر بافت‌های همبند یا پشتیبان آغاز می‌شود.

 

لوسمی:

سرطانی که در بافت‌های خون‌ساز مانند مغز استخوان شروع می‌شود و باعث شمار زیادی از سلول‌های خونی غیرطبیعی تولید شوند و به خون وارد شوند.

 

لنفوم و میلوم:

سرطانی که در سلول‌های دستگاه ایمنی آغاز می‌شود.

 

سرطان‌های دستگاه عصبی مرکزی:

سرطان‌هایی که در بافت‌های مغز و طناب نخاعی آغاز می‌شود.

 

منشاء سرطان

همه سرطان‌ها در سلول‌ها، واحد پایه‌ای بدن آغاز می‌شوند.

 

بدن از انواع بسیاری از سلول‌ها ساخته شده است. این سلول‌‌ها به شیوه‌ای کنترل‌شده رشد می‌کنند و تقسیم می‌شوند تا سلول‌های بیشتری تولید کنند که برای سالم نگهداشتن بدن لازم است.

 

هنگامی که این سلول‌ها پیر یا آسیب‌دیده می‌شوند، می‌میرند و با سلول‌های جدید جایگزین می‌شوند.

 

اما گاهی این فرآیند منظم به هم می‌خورد. ماده ژنتیکی یا DNA سلول ممکن است آسیب ببیند یا تغییر کند و در آن جهش‌های رخ دهد که بر رشد و تقسیم طبیعی سلول اثر بگذارد.

 

هنگامی که این واقعه رخ می‌‌دهد، این سلول‌ها هنگامی که بایست بمیرند، نمی‌میرند، و سلول‌های جدیدی تشکیل می‌شوند که بدن به آنها نیازی ندارد. این سلول‌های اضافی ممکن است توده‌ای بافت  را تشکیل دهند که تومور نامیده می‌شود.

 

همه تومورها سرطانی نیستند؛ تومورها ممکن است خوش‌خیم یا بدخیم باشند.

 

توموهای خوش‌خیم سرطانی نیستند. آنها را در اغلب موارد می‌توان برداشت، بدون اینکه عودکردنی در کار باشد. سلول‌ها در تومورهای خوش‌خیم به سایر نقاط بدن منتشر نمی‌شوند.

 

تومورهای بدخیم سرطانی هستند. سلول‌های این تومورها می‌توانند به بافت‌های مجاور  تهاجم کنند و به سایر بخش‌های بدن گسترش یابند. این گسترش سرطان از یک بخش بدن به بخش دیگر "متاستاز" نامیده می‌شود.

 

اغلب سرطان‌‌ها بر حسب اندام یا نوع سلولی که از آن منشأ می‌گیرند نامگذاری می‌‌شوند. برای مثال سرطانی که از معده آغاز می‌شود،سرطان معده نامیده می‌شود.

 

برخی ازسرطان‌ها تومور تشکیل نمی‌دهند، مثل  لوسمی که سرطان مغز استخوان و خون است.


 

نواع سرطان های رایج و روش های تشخیصی آنها

 

تست های غربالگری سرطان میتواند در تشخیص آن در مراحل اولیه و حتی قبل از شروع علایم بالینی کمک کننده باشد. انواع روش های تشخیصی سرطان ها عبارت است از:

 

معاینه فیزیکی، تست های آزمایشگاهی، انواع عکس برداری ها و تست های ژنتیکی که خود شامل انجام بیوپسی از بافت های درگیر سرطان،CT اسکن، MRI، سونوگرافی، ماموگرافی، کولونوسکوپی، آندوسکوپی، پاپ اسمیر، تست های کبدی، آزمایش شمارش سلول های خونی CBC و …

 

در ذیل به تعدادی از سرطان های رایج و روش های غربالگری و تشخیص آنها اشاره ای خواهیم داشت.

 

سرطان مثانه:

 

برحسب نوع سلول پوشاننده دیواره مثانه سرطان این ناحیه به ۳ دسته تقسیم میشود:

 

۱-Squamous Carcinoma

 

2-Transitional cell Carcinoma

 

3-Adenocarcinoma

 

تستهای غربالگری نیز شامل: آزمایش ادرار، مشاهده خون در ادرار (هماچوری) یکی از علایم اولیه و احتمالی سرطان مثانه است. البته %۹ تا %۱۸ افراد مبتلا به عفونتهای ادراری و هیپرپلازی خوش خیم پروستات هم در ادرارشان خون دیده میشود.

 

آزمایش بعدی سیتولوژی ادرار میباشد که سلول های دفع شده ناشی از رشد تمور را در ادرار از نظر پاتولوژیک بررسی میکند.

 

آزمایش NMP22 پروتئین، سیتوسکوپی مثانه.

 

سرطان سینه:

 

ماموگرافی،MRI ، بیوپسی، آزمایشات تومور مارکرهای خونی: CA-15-3،Her2 ، CEA

 

سرطان روده بزرگ و کولون:

 

سومین سرطان شایع در جهان بوده، درابتدا به شکل پولیپ (Polyp) در سطح دیواره روده مشاهده میشود، پولیپها خوش خیم هستند و برخی از آنها توانایی تبدیل شدن به سلول های سرطانی را دارند.

 

کولونوسکوپی، عکس برداری با اشعه X، بیوپسی روده، آزمایش بررسی وجود خون مخفی در مدفوع (FOBT)، تومور مارکرهای CA 19-9، CEA، سیگموئیدوسکوپی.

 

سرطان رحم و تخمدان:

 

در اثر افزایش نسبت هورمون استروژن به پروژسترون احتمال ابتلا به این سرطان وجود دارد.به دلیل عدم تعادل هورمونی دیواره رحم ضخیم میشود. عوامل زیر میتواند از دلایل این عدم توازن باشد:

 

چاقی، مصرف استروژن بدون استفاده همزمان پروژسترون، سندروم تخمدان پلی کیستیک، شروع قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی و یائسگی قبل از ۵۵ سالگی، عدم بارداری و شیردهی

 

از علایم مهم آن خونریزی واژینال است.

 

موارد غربالگری و تشخیصی: اولتراسوند لگن،Hysteroscoopy ، پاپ اسمیر، بیوپسی، CBC،CA 19-9 ،CA -125

 

لوسمی و سرطان خون:

 

بیماری پیشرونده بدخیم اعضای خونساز بدن بوده که در اثر تکثیر و تکامل ناقص سلول های خون در مغز استخوان ایجاد میشود و انواع مختلفی دارد.

 

جهت تشخیص: CBC، بیوپسی مغز استخوان، بررسی کروموزومی،CT اسکن، MRI و معاینات بالینی به کار میروند.


 

نواع سرطان های رایج و روش های تشخیصی آنها

 

تست های غربالگری سرطان میتواند در تشخیص آن در مراحل اولیه و حتی قبل از شروع علایم بالینی کمک کننده باشد. انواع روش های تشخیصی سرطان ها عبارت است از:

 

معاینه فیزیکی، تست های آزمایشگاهی، انواع عکس برداری ها و تست های ژنتیکی که خود شامل انجام بیوپسی از بافت های درگیر سرطان،CT اسکن، MRI، سونوگرافی، ماموگرافی، کولونوسکوپی، آندوسکوپی، پاپ اسمیر، تست های کبدی، آزمایش شمارش سلول های خونی CBC و …

 

در ذیل به تعدادی از سرطان های رایج و روش های غربالگری و تشخیص آنها اشاره ای خواهیم داشت.

 

سرطان مثانه:

 

برحسب نوع سلول پوشاننده دیواره مثانه سرطان این ناحیه به ۳ دسته تقسیم میشود:

 

۱-Squamous Carcinoma

 

2-Transitional cell Carcinoma

 

3-Adenocarcinoma

 

تستهای غربالگری نیز شامل: آزمایش ادرار، مشاهده خون در ادرار (هماچوری) یکی از علایم اولیه و احتمالی سرطان مثانه است. البته %۹ تا %۱۸ افراد مبتلا به عفونتهای ادراری و هیپرپلازی خوش خیم پروستات هم در ادرارشان خون دیده میشود.

 

آزمایش بعدی سیتولوژی ادرار میباشد که سلول های دفع شده ناشی از رشد تمور را در ادرار از نظر پاتولوژیک بررسی میکند.

 

آزمایش NMP22 پروتئین، سیتوسکوپی مثانه.

 

سرطان سینه:

 

ماموگرافی،MRI ، بیوپسی، آزمایشات تومور مارکرهای خونی: CA-15-3،Her2 ، CEA

 

سرطان روده بزرگ و کولون:

 

سومین سرطان شایع در جهان بوده، درابتدا به شکل پولیپ (Polyp) در سطح دیواره روده مشاهده میشود، پولیپها خوش خیم هستند و برخی از آنها توانایی تبدیل شدن به سلول های سرطانی را دارند.

 

کولونوسکوپی، عکس برداری با اشعه X، بیوپسی روده، آزمایش بررسی وجود خون مخفی در مدفوع (FOBT)، تومور مارکرهای CA 19-9، CEA، سیگموئیدوسکوپی.

 

سرطان رحم و تخمدان:

 

در اثر افزایش نسبت هورمون استروژن به پروژسترون احتمال ابتلا به این سرطان وجود دارد.به دلیل عدم تعادل هورمونی دیواره رحم ضخیم میشود. عوامل زیر میتواند از دلایل این عدم توازن باشد:

 

چاقی، مصرف استروژن بدون استفاده همزمان پروژسترون، سندروم تخمدان پلی کیستیک، شروع قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی و یائسگی قبل از ۵۵ سالگی، عدم بارداری و شیردهی

 

از علایم مهم آن خونریزی واژینال است.

 

موارد غربالگری و تشخیصی: اولتراسوند لگن،Hysteroscoopy ، پاپ اسمیر، بیوپسی، CBC،CA 19-9 ،CA -125

 

لوسمی و سرطان خون:

 

بیماری پیشرونده بدخیم اعضای خونساز بدن بوده که در اثر تکثیر و تکامل ناقص سلول های خون در مغز استخوان ایجاد میشود و انواع مختلفی دارد.

 

جهت تشخیص: CBC، بیوپسی مغز استخوان، بررسی کروموزومی،CT اسکن، MRI و معاینات بالینی به کار میروند.


type of oncologist

Oncology is the study of cancer. An oncologist is a doctor who treats cancer. Usually, an oncologist manages a person’s care and treatment once he or she is diagnosed with cancer.

 

The field of oncology has three major areas: medical, surgical, and radiation.

 

A medical oncologist treats cancer using chemotherapy or other medications, such as targeted therapy.

 

A surgical oncologist removes the tumor and nearby tissue during an operation. He or she also performs certain types of biopsies.

 

A radiation oncologist treats cancer using radiation therapy.

 

Other types of oncologists include the following:

 

A gynecologic oncologist treats gynecologic cancers, such as uterine cancer and cervical cancer.

 

A pediatric oncologist treats cancer in children. Some types of cancer occur most often in children and teenagers, such as certain brain tumors, leukemia, osteosarcoma, and Ewing’s sarcoma. But they sometimes occur in adults. In these cases, an adult may decide to work with a pediatric oncologist.

 

A hematologist-oncologist diagnoses and treats blood cancers, such as leukemia, lymphoma, and myeloma.


← صفحه بعد